karpWtorek, 26 września 2017 karpImieniny: Cypriana, Justyny, Łucji karpOstatnia aktualizacja: 2017-03-16
logowanie
Login: Hasło:
reklama
współpraca
kluby
gadugadu albert 7300154 mail 501-780-671   albert@carpstrong.eu  
reklama

ostatnio dołączyli
sztmaniukmerfiu28konopekdugifjkondelos
reklama
statystyki
Ilość odwiedzin: 3056859
Ilość odwiedzin dziś: 100
Ilość użytkowników: 784
artykuły
karpieBentos


WSTĘP

Po przybyciu nad wodę z zamiarem wędkowania i wyszukania miejsca na brzegu lub zakotwiczeniu łódki sprawdzamy niezwłocznie głębokość, by skutecznie rozpocząć połów ryb.

Ustalenie głębokości jest niezwykle istotne, pozwala bowiem na ustawienie sprzętu i dopasowanie techniki wędkowania do występujących tam warunków. Wszystkie znane  techniki wędkarskie w mniejszym lub większym stopniu wymagają znajomości dna akwenu, na którym zamierzamy uprawiać wędkowanie. Bliskie poznanie strefy dennej znacznie rozszerzy naszą wiedzę o warunkach i współzależnościach tam istniejących, ułatwi właściwy dobór przynęty, co w efekcie zwiększy połowy.

Wszystkie organizmy związane z dnem nazywamy bentosem. Bentos jest bardzo ważną jak  nie najważniejszą częścią całej biocenozy. Dobra znajomość zatem organizmów dennych nabiera szczególnego znaczenia nie tylko w rozumieniu rybactwa, ale także wędkarstwa. Właściwe wykorzystanie ogromnego potencjału zawartego w bentosie to gwarancja dużej produkcji rybackiej naszych wód, to także frajda dla wędkarzy. Korzystajmy więc z każdej okazji by zgłębiać tajniki wciąż niedostatecznie poznanej pięknej przyrody wód. Uczmy się umiejętności praktycznego korzystania z teorii różnych dziedzin i dyscyplin nauki wcale nie tak bardzo odległych od wędkarstwa, co potwierdza masowo wprowadzany na rynek co raz to doskonalszy sprzęt wędkarski produkowany na bazie poznawanych nowych teorii żerowania i zachowania ryb. Duży udział w postępie i nowościach wędkarstwa ma poznawanie i odkrywanie również bentosu zbiorników wodnych.

                                                               OGÓLNA CHRAKTERYSTYKA BENTOSU

Bentos to zespół organizmów wodnych , żyjących na dnie wód zwanych także organizmami dennymi. W skład bentosu wchodzą rośliny i zwierzęta, w tym także różnego rodzaju drobnoustroje. Organizmy te żyjące na dnie środowiska wodnego, a więc jezior, rzek, stawów zbiorników zaporowych i wielu różnych drobnych wód, zasiedlając powierzchnie dna, wnikają w jego głębsze warstwy, a więc w muł, piasek, żwir, osiadając na przedmiotach dennych takich jak kamienie, rośliny, gałęzie itp. Ze względu na ich tryb życia dzielimy je na osiadłe stale lub okresowo, ruchliwe, zagrzebujące się, budujące domki i drążące w podłożu.

Niektóre organizmy denne mają także możliwość pływania przez krótkie okresy. Najważniejszymi przedstawicielami bentosu są nicienie, pijawki, skorupiaki, ślimaki i małże, a zwłaszcza larwy owadów wodnych  (jętki, chruściki, ważki, sieciarki, chrząszcze i ochotki) oraz skąposzczety.

Istotnymi grupami, które stanowią pokarm dla większości gatunków ryb słodkowodnych są skąposzczety ( zwłaszcza tubifex zwany również rurecznikiem) oraz larwy ochotkowatych. Te ostatnie są najliczniejsza grupą zwierząt bezkręgowych żyjących w naszych wodach.

Larwy owadów z rodziny ochotkowatych ( chironomidae) pod względem kaloryczności, wielkości i odstępczości w mule stanowią najcenniejszy pokarm dla karpiowatych i innych ryb. Każdy doświadczony wędkarz wybierający się na zawody czy ważne wyprawy wędkarskie z pewnością nie zapomni o tzw. Ochotkach. Dorosłe osobniki ochotkowatych są owadami lądowymi składającymi tzw. kładki jajowe na powierzchni wody, a po kilku lub kilkunastu dniach z jaj wylęgają się larwy, które opadają na dno lub zatrzymują się na roślinach.

W tym środowisku rosną i rozwijają się. Po 2-3 tygodniach osiągają stadium poczwarki i wędrują w kierunku powierzchni wody. Po przepoczwarzeniu się w dorosłe owady masowo opuszczają środowisko wodne (są to tzw. Wyloty), by po kilku dniach złożyć jajka na wodzie. Biologia ochotek determinuje zatem okresowe wahania ich liczebności i biomasę.

W dnie żyją wielogatunkowe zespoły larw ochotek toteż wyloty owadów poszczególnych gatunków następują w różnym czasie, co zabezpiecza ryby stale w bardzo cenny i smaczny pokarm. Niekiedy jednak można stwierdzić gwałtowne zmniejszenie biomasy tych larw w dnie, właśnie w skutek wylotów. Dzieje się tak gdy następuje wylot owadów dominującego gatunku, a w dnie pozostają larwy mniej licznie występujących gatunków.

                Bentos w naszych wodach niezależnie od jego wartości pokarmowej dla ryb spełnia szereg innych funkcji w zbiornikach i ciekach jak :

- przyczynia się do rozkładu materii organicznej'

- dostarcza wodzie cennych składników mineralnych,

- jest regulatorem poziomu niezbędnych gazów rozpuszczalnych w wodzie O2, CO2, NH4,

- jest wskaźnikiem poziomu zanieczyszczeń i wielkości procesów biologicznych,

- unieczynnia toksyczne związki, które przedostały się do wody,

- może być wskaźnikiem zbliżających się deficytów tlenowych w wodzie,

- jest decydującym czynnikiem wydajności rybackiej wód.


                                               FUNKCJE DNA W KSZTAŁTOWANIU BENTOSU

Najważniejszym czynnikiem produkcyjnym zbiorników wodnych i cieków  prócz wody jest dno. Spełnia ono wiele funkcji, spośród których najważniejsze to:

- utrzymanie wody w akwenach wodnych,

- uwalnianie do wody składników pokarmowych zawartych w osadach,

- wiązanie składników pokarmowych z podłoża,

- stwarzanie korzystnych warunków środowiskowych do żyjących w dnie, organizmów żywych, będących z kolei składnikiem pokarmu ryb.

Dno decyduje o żyzności zbiornika, w tym także o bogactwie i znaczeniu bentosu. Z charakteru dna można wnioskować o żyzności wody.

Dno kamieniste jezior górskich świadczy o bardzo małej ich żyzności, Jeziora nizinne mają na ogół dno pokryte mułem, który podobnie jak zawiesina składa się z cząstek organicznych i mineralnych. Organiczna część mułu świadczy o żyzności zbiornika. Rozkład cząstek organicznych zachodzący w obecności tlenu powoduje uwolnienie z nich soli mineralnych, które w ten sposób włączone zostają do obiegu materii w jeziorze lub rzece.

Stopień mineralizacji mułu dennego uzależniony jest od warunków tlenowych panujących w zbiorniku. Im więcej tlenu w strefie przydennej, tym szybciej następuje mineralizacja i tym mniej gromadzi się osadów na dnie. Takie warunki panują w ubogich jeziorach wysokogórskich.

W jeziorach żyznych stale gromadzi się muł. Zbyt duże ilości cząstek organicznych wobec niedostatecznej ilości tlenu nie ulegają całkowitej mineralizacji. Występuje wówczas zjawisko starzenia się jeziora nazywane również eutrofizacją. Warstwa osadów dennych staje się coraz grubsza. Jednocześnie zostaje odcięte podłoże mineralne, z którego składniki nie mogą dostawać się do wody i nie użyźniają jej. Starzenie się jeziora jest właściwie nieuniknione i nieodwracalne. Przez właściwe postępowanie - racjonalne gospodarowanie można je tylko opóźnić. Takie warunki dna i zachodzące w nim procesy nie pozostają bez wpływu na poziom i skład bentosu, a co za tym idzie na wydajność rybacką, a także atrakcyjność wędkarską. Trzeba w tym miejscu wspomnieć, że zjawisko eutrofizacji naszych wód staje się coraz bardziej powszechne, szczególnie wód typowo nizinnych, jakimi są wody Wielkopolski, gdzie znacznie uprzemysłowienie i intensyfikacja rolnictwa sprzyja temu.

Przydenne stałe lub okresowe niedobory tlenu powodują wypieranie ryb z tych partii wód, ograniczają jej penetracje za cennym  pokarmem jakim jest właśnie bentos.

Niewykorzystanie pokarmu, który stanowi fauna denna pogarsza i tak już niekorzystną sytuacje ze względu na przyrost materii organicznej i brak funkcji rycia dna przez ryby, głównie bentosowe.

Sama zaś fauna denna jaką jest bentos potrafi skutecznie się Bronic przed niedoborem tlenu w dnie lub warstwie przydennej wody.

Wiele gatunków organizmów, np. większość skąposzczetów, drobnoustrojów i innych organizmów dennych, może żyć w warunkach beztlenowych wykorzystując inne źródła zaopatrywania się w tlen niż oddychanie niż oddychanie tlenem rozpuszczonym w wodzie. Ryby naszych wód tej zdolności niestety nie posiadają.

 

                                               CHARAKTER DNA A BENTOS

Organizmy denne i ich obfitość zależą od osadów dennych i charakteru dna. Różnorodny charakter dna może być źródłem składników odżywczych lub czynników sorbujących ( zatrzymujących ) i unieczynniających dostające się do wody substancje toksyczne.

Charakter dna może być bardzo różny - w rzece występują znaczne różnice w charakterze dna, w zależności  od spadku dna rzeki i podłoża, po którym spływa woda. Im szybszy prąd wody tym bardziej woda wypłukuje drobne części i niesie rumowisko w dół biegu. Wpływa to zasadniczo na rodzaj dna, jakość i ilość pokarmu, poziom bentosu, występowanie ryb. Dlatego wyróżnia się 4 strefy krainy ryb : krainę pstrąga, lipienia, brzany i leszcza. W każdej z krain występuje zupełnie inny rodzaj bentosu a co za tym idzie inny skład gatunkowy ryb.

Dogłębna znajomość występowania fauny dennej ma decydujące znaczenie w zastosowaniu zarówno techniki jak również efektów wędkarskich. Im dalej w dół rzeki tym prąd staje się wolniejszy, a rzeka szersza, niesione rumowisko coraz bardziej osadza się na dnie tworząc warstwę mułu, w którym spotykamy nowe grupy i gatunki zwierząt bentosowych.

W zbiornikach dużych o wodzie względnie np. w jeziorach osadów dennych jest więcej. Poza opadającymi cząstkami mineralnymi opadają obumarłe rośliny i organizmy zwierzęce tworząc znowu inną pod względem składu i gatunku warstwę mułu.

W takim zbiorniku dno składa się jakby z dwu warstw, z których dolna jest podłożem, a górna mułem spoczywającym na podłożu. W gospodarce rybackiej dno stawu jest dostawą wszystkich składników pokarmowych, które warunkują bezpośrednio rozwój organizmów roślinnych, a więc pośrednio i zwierząt.

Obumarłe organizmy roślinne i zwierzęce stanowią najliczniejszy składnik osadów dennych i one właściwie tworzą warstwę mułu.

Część organiczna mułu, która jest pokarmem dla wielu form bentosu a także wybranych gatunków ryb nazywa się detrytusem.

Ilość detrytusu ( osadów organicznych mułu ) jest większa w zbiornikach żyźniejszych, co powinno być  uwzględnione w kierunku i intensyfikacji gospodarki rybackiej wód. Znajomość detrytusu z dna zbiornika a więc jego ilość i jakość  mogą być niezwykle przydatne we właściwym dobraniu przynęty i zanęty wędkarskiej.

Wszystkie osady tworzące muł denny w zbiornikach mogą pochodzić z zewnątrz ( osady allochtoniczne ) lub są miejscowe ( osady autochtoniczne ). Osady pochodzenia zewnętrznego są doprowadzane z wodą ( zawiesina w wodzie ). Spadające do wody części organiczne z drzew wprowadzane z wodą opadową i burzową - są to najczęściej cząstki mineralne i organiczne (detrytus) oraz organizmy roślinne i zwierzęce. Osady miejscowe tworzą substancje organiczne i nieorganiczne wytracone z wody w skutek różnych procesów fizycznych i chemicznych oraz opadające szczątki roślin wraz z planktonem. W osadach tych spotykamy szczątki innych zwierząt wodnych (bentosu) oraz resztki niestrawionego pokarmu i odchody zwierząt wodnych.

Szczątki różnych obumarłych organizmów wodnych stanowią najliczniejszy składnik osadów dennych i one w zasadzie tworzą właściwą warstwę mułu dennego.

Dlatego też muł denny nazywany jest warstwą biologiczną, w której żyje wiele organizmów żywych jak larwy komarów, tubifex, ślimaki, małże, małe organizmy roślinne i wiele innych, które decydują o poziomie ichtiofauny naszych wód.

 

ZNACZENIE BENTOSU DO OCENY JAKOŚCI WÓD

Bentos posiada kapitalne znaczenie wskaźnikowe do oceny jakości wód powierzchniowych. Organizmy te mogą służyć do rozpoznania stopnia zanieczyszczenia jak również wskazują na jakość, obrazują rodzaj toksyczności znajdujących się w wodzie związków.

-występowanie okrzemków charakteryzuje wody czyste lub słabo zanieczyszczone.

- orzęski są typowymi organizmami występującymi w wodach o zanieczyszczeniach organicznych.

- gąbki występują tam, gdzie procesy gnicia są znikome - nie znoszą bowiem w wodzie metanu i siarkowodoru, dobrze znoszą kwaśne wody.

- nicienie - wiele gatunków występuje w partiach wód o bardzo niskim poziomie natlenienia.

- skąposzczety znoszą nawet 50 dniowe okresy beztlenowe przechodzą wtedy na oddychanie beztlenowe.

- mszywioły mogą służyć jako biofiltry - oczyszczają wody zanieczyszczone organicznie a także chemicznie.

- bakterie i glony z grupy beztlenowców rozkładają szereg zanieczyszczeń, w tym toksyczne związki szkodliwe dla ryb, redukują amoniak, żelazo, związki fluoru i inne pierwiastki, w tym metale ciężkie.

- pluskwiaki są wskaźnikiem zbliżania się deficytów tlenowych.

Warto zatem badać bentos pod względem ilościowym jak również jakościowym, może to pozwolić na określenie stopnia i rodzaju zanieczyszczenia danej wody. Na podstawie takich właśnie ustaleń można będzie podjąć skuteczne działania ochronne poprzez wprowadzenie takich zwierząt, które dokonają redukcji szkodliwych dla ryb i środowiska trucizn.


NAJWAŻNIEJSZE GRUPY ORGANIZMÓW FAUNY DENNEJ


1.       Pierwotniaki to liczna grupa organizmów jednokomórkowych. Do najważniejszych zaliczamy wiciowce i najliczniejsze w wodach orzęski, które mają duże znaczenie gdyż żywią się bakteriami, glonami ni bentosem.


2.       Gąbki są źródłem oczyszczania wód zawiesin organicznych, stanowią podstawowy pokarm dla bezkręgowców i skąposzczetów.


3.       Wirki i wrotki - drobne organizmy filtrujące wodę z okrzemek i sinic bentosowych.


4.       Nicienie- są robakami stanowiącymi główny pokarm drapieżników bentosowych, np. larw ochotkowatych. Niektóre są poważnymi pasożytami ryb.


5.        Skąposzczety - są to pierścienice, których głównym przedstawicielem jest rurecznik (tubifex), który odgrywa zasadniczą rolę w odżywianiu się ryb.


6.       Pijawki - są to bezkręgowce, które nie tylko są konkurentami pokarmowymi ryb, lecz niektóre gatunki mogą być ich pasożytami np. pijawka rybia.


7.       Ślimaki - stanowią najważniejszą grupę w typie mięczaków, żywią się glonami i detrytusem, co ma duże znaczenie we właściwym obiegu materii w wodzie, są bardzo cennym i pełnowartościowym pokarmem ryb. W biomasie bentosu stanowią bardzo duży udział.


8.       Małże- są najważniejszymi organizmami spośród filtratorów dennych wody. Głównym ich pokarmem jest zawiesina w toni wodnej. Stanowią bardzo ważne i cenione ogniwo w łańcuchu pokarmowym ryb. Duże populacje małż groszkówkowatych lub racicznic mogą w ciągu kilku dni przefiltrować całą wodę w zasiedlonych przez siebie zbiornikach, wydalając przy tym duże ilości odchodów oraz aglutynatów .


9.       Obunogi - liczne gatunki ok. 100 obunogów. Występują na bardzo dużych głębokościach. Są częstym i cennym pokarmem bentosowym ryb, zjadają detrytus. Budują specjalne rurki z ziarenek piasku i mułu. Najczęstszą grupę stanowią obunogi Gammarus zwane KIEŁŻAMI. Stanowią cenny pokarm wielu ryb, zwłaszcza ryb łososiowatych.


10.   Raki - zaliczane do stawonogów, posiadają duże wymagania tlenowe, są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia. W naszych wodach występują nieliczne  populacje, jako pokarm ryb są bardzo smaczne i chętnie zjadane np. przez węgorze i okonie, ale ze względu na nieliczne występowanie mają małe znaczenie.


11.   Ważki - w wodzie żyją larwy ważek, występuje ich około 200 gatunków. Są niezmiernie żarłoczne, jako drapieżniki zjadają wszystko nawet mięczaki, kijanki i narybek wielu ryb, mogą być kanibalami. Ryby zjadają je chętnie, zwłaszcza dorosłe łososiowate i inne gatunki rzeczne.


12.   Jętki - tych owadów są ściśle związane z wodą. Okres życia larwy jętki może trwać nawet kilka lat, gdy dorosły owad żyje bardzo krótko, może nawet żyć jeden dzień. Pokarmem ich jest detrytus, glony, mchy, makrolity. Posiadają duże znaczenie jako cenny pokarm dla ryb, w tym ważny dla ryb łososiowatych. Używane są jako cenna i skuteczna przynęta wędkarska.


13.   Chruściki - jest to grupa owadów, która przypomina ćmy. Larwy żyją w wodzie, zdecydowana większość buduje domki z liści, patyków, piasku. Larwy żywią się roślinami i drobnymi organizmami zwierzęcymi, mogą być kanibalami. Potrafią budować obszerne budowle sieciowe, w których łowią sprytnie swój pokarm. Stanowią znaczną część biomasy bentosu. Są cennym, dobrym pokarmem ryb i doskonałą przynętą wędkarską.


14.   Muchówki - są to owady dwuskrzydłe, najbardziej wyspecjalizowane, liczą ok. 100 000 gatunków. Dzielą się na wiele grup. Z larw wodnych największe znaczenie mają komary i ochotkowate.


a)      Komary - są bardzo rozpowszechnione, w Polsce znanych jest ok. 60 gatunków. Larwa w wodzie zwana jest wodzieniem , część z nich zaliczana jest do bentosu. Jest drapieżna, niszczy wylęg ryb. Stanowi bogaty pokarm dla ryb, większego narybku i ryb karpiowatych.


b)      Ochotkowate - larwy stanowią ogromny procent całej fauny ekosystemu zarówno pod względem liczby osobników jak również biomasy. Wiele gatunków ryb żywi się ochotkowatymi, mają więc one wielkie znaczenie dla rybactwa i wędkarstwa. Istnieją duże hodowle ochotkowatych, zdecydowana większość larw i poczwarek żyje w dnie, dlatego stanowią główną część bentosu. Wiele gatunków larw ochotkowatych może żyć zarówno bardzo długo w warunkach o małej zawartości tlenu lub prawie przy jego całkowitym braku. Dlatego możliwe jest występowanie tych gatunków w głębokim profundalu (głęboko w mule) jezior eutroficznych. Inne gatunki żyją w wodach typu strumienie, czyste rzeczki. Stąd występowanie ochotek jest tak powszechne i ważne w gospodarce rybackiej wszystkich rodzajów wód.




Larwy ochotkowatych żyjące w mule są czerwone. Czerwona barwa ich ciała związana jest z hemoglobiną zabarwiającą ich krew. Barwnik ten, podobnie jak u zwierząt wyższych, wiąże tlen, i jak z wielu obserwacji wynika służy do przechowywania go. Larwy czerwone są o wiele bardziej odporne na brak tlenu niż larwy nie mające hemoglobiny. Obok czerwonych larw ochotkowatych żyje jeszcze wiele innych gatunków z tej samej grupy o mniej intensywnym czerwonym zabarwieniu. Zabarwienie larw jest cechą gatunkową. Nie mniej zdecydowana większość posiada zabarwienie czerwone. Zmiany w zabarwieniu mogą wskazywać na złą jakość larw ochotkowatych : gorsza kondycja, osłabienie, mniejsza żywotność, a więc ogólnie nie najlepsza jakość materiału hodowlanego i pokarmowego. Na te cechy należy zwracać uwagę przy zakupie larw z hodowli czy w sklepie przez hodowców ryb akwaryjnych  lub ozdobnych, a także przez wędkarzy używających ochotek jako doskonałej i skutecznej zanęty dla ryb.


ZNACZENIE BENTOSU WE WŁŚCIWYM ZAGOSPODAROWANIU WÓD

Znaczenie bentosu dla całej biocenozy jest bardzo ważne i często niedoceniane. Plankton zauważany jest często jako ważniejszy a to ze względu na jego znaczenie dla wszystkich form juwenalnych ryb a więc larw ( wylęgów ) i postaci narybkowych. Ze względu jednak na biomasę i udział w odżywianiu się ryb bentos należy uważać za zasadniczą niszę pokarmową dla naszych ryb. Biomasa bentosu w środowiskach słodkowodnych może czasem dojść do kilkudziesięciu g/1m2 dna. Wyższe wartości osiąga zwykle tam, gdzie występują mięczaki, których muszle mają stosunkowo dużą masę. Najważniejszą rolę w odżywianiu się ryb spełniają 3 duże grupy organizmów dennych tj:

- larwy ochotkowatych,

- mięczaki (ślimaki, małże),

- skąposzczety, na czele z rurecznikiem (tubifexem).

Wiadomym jest, że cała obumarła materia organiczna opada na dno, gdzie organizmy denne rozkładają i przetwarzają ją, co przyczynia się do skutecznego obiegu materii w ekosystemie wodnym.

W rozkładach organicznych istotną funkcje posiadają miliony drobnoustrojów. Większe organizmy odżywiające się mułem wykorzystują w nim zawarte pożywienie. Larwy ochotkowatych i rureczniki zjadają znaczne ilości detrytusu przyczyniając się do niszczenia nagromadzonych w dnie dużych ilości masy organicznej. Obliczono, że zespół drobnych zwierząt jakimi są rureczniki zgromadzony w 1 m2 potrafi w ciągu roku przetworzyć w swoich przewodach pokarmowych ok. 12kg mułu, co w przeliczeniu na 1 ha daje masę 120 ton. W ten sposób za pośrednictwem rureczników ogromne ilości mułu pozbawione zostają substancji organicznych.

W wodach zanieczyszczonych ściekami, gdzie denne partie dna są bardzo ubogie w tlen zagęszczenie ochotek może dochodzić do kilkuset tysięcy na 1 m2 dna, które również SA zdolne do przetwarzania dużych ilości mułu.

Na podstawie badań ustalono, że ilość pokarmu bentosowego zużywanego przez ryby jest nawet do 100 razy większa niż ilość tych organizmów w dnie. To wskazuje, że wyżeranie przez ryby bentosu jest prędko wyrównywane jego szybkim rozmnażaniem i wzrostem. Nie ma więc obawy, że ryby ograniczają funkcje przetwarzania mułu przez organizmy denne, chociaż pewna równowaga biologiczna musi być zachowana. Niewłaściwe zarybianie rybami typu bentofagi może np. zakłócić równowagę.

Organizmy bentosu swoją aktywnością mieszają muł dostarczając w głębokie warstwy wodę i tlen. Wydzielając różne związki wzbogacają jedno środowisko wpływając na zawartość nie tylko tlenu ale również CO2, białek i soli mineralnych. Przemieszczanie się bentosu w mule zmusza wyższe zwierzęta, w tym także ryby, do intensywnego penetrowania nie tylko powierzchownych, ale także głębszych warstw osadów dennych.

Wszystko to powoduje, że bentos poprzez swoje duże znaczenie w całym biosystemie wodnym może decydować o skuteczności gospodarki rybackiej i być ważnym elementem ograniczenia skutków zanieczyszczenia wód. Jest też doskonałą zanętą i przynętą wędkarską mającą szeroką gamę zastosowań w różnych technikach i połowach prawie wszystkich gatunków ryb.


ZAGROŻENIE  RYB SPOWODOWANE PRZEZ ORGANIZMY DENNE

Duże znaczenie bentosu w odżywianiu się ryb nie może przesłaniać zagrożeń, jakie powodują niektóre grupy organizmów dennych w ichtiofaunie naszych wód.

Wśród zwierząt bentosowych występuje wiele szkodników i pasożytów ryb. Do największych szkodników należy zaliczyć chrząszcza - żółtobrzeżka, którego larwa zjada wiele gatunków wylęgu, atakuje także również sporych rozmiarów narybek. Podobnie larwa komara ( wodzień ), larwa topienia, kałużnicy czy wioślarki. Groźnym szkodnikiem są przekopnice i larwy ważek, które pomimo, że są mało ruchliwe, ale dzięki specjalnej budowie szczęki szybko i skutecznie chwytają zdobycz przyczyniając się do dużych strat ławicowo pływającego wylęgu ryb.

Dużo schorzeń u ryb dorosłych wywołują pasożyty zewnętrzne i wewnętrzne. Niektóre wiciowce i orzęski atakują nabłonek skóry i skrzel powodując chorobę kostiazę, childonozę i trichodinozę. Istnieje też niebezpieczny orzęsek zwany kul orzęskiem, który przy silnym zagęszczeniu czyni duże spustoszenie w rybostanie.

Wśród pierścienic ( pijawki ) występuje groźny pasożyt jakim jest pijawka rybia.

Wśród skorupiaków należy wymienić widłonoga raczka skrzelowego, bytującego na skrzelach wielu gatunków ryb i splewkę, żywiącą się krwią powodującą również zakażenia oraz inne poważne choroby.

Z pasożytów  wewnętrznych należących do bentosu trzeba wymienić grupę wielu gatunków przywr, które umiejscawiają się w płucach, jelitach i w krwi wielu gatunków ryb, wywołując szereg groźnych objawów chorobowych do śnięć włącznie.

Z wymienionych tylko niektórych zwierząt fauny bentosowej można zauważyć, że ta ogromna liczba gatunków kryje w sobie także wiele zagrożeń - niebezpieczeństw dla ryb, o czym nie można zapomnieć poznając bliżej bentos.

 

POZYSKIWANIE BENTOSU JAKO PRZYNĘTY

Wiele gatunków lub rodzin organizmów dennych ze względu na to że są bardzo chętnie zjadane przez ryby stanowią doskonałą, poszukiwaną przynętę na ryby. Liczne występowanie tubifexu i ochotek spowodowało, że w niektórych akwakulturach organizmy te wykorzystywane są jako pełnowartościowy pokarm dla hodowanych tam ryb. Potrzeby takie sprawiły, że dopracowano się metod pozwalających prowadzić sztuczne hodowle. Rozwój hodowli skąposzczetów, ochotek i innych organizmów rozwinął się mocno w wielu krajach także dzięki wędkarzom, którzy chętnie używają tych właśnie gatunków bentosu zwłaszcza jako dobrej zanęty.

Niezależnie jednak od możliwości hodowlanych istnieje także sposób na pozyskiwanie rureczników lub ochotki stosunkowo prostą metodą. Najbardziej czasochłonne jest znalezienie miejsca ich licznego występowania. Spotkać je można w czarnym mule w małych zbiornikach, stawach wiejskich, zbiornikach zaporowych, w wolno płynących wodach, a także w rowach ściekowych zanieczyszczonych ściekami organicznymi. Pobieramy wierzchnią warstwę mułu przy pomocy wykonanego dowolnego czerpaka i przepłukujemy tak długo, aż pozostaną na sicie 2 x 2 mm larwy ochotki. Pozyskane tym sposobem larwy umieszczamy w płaskim pojemniku, na którego dnie winna znajdować się cienka warstwa półpłynnego mułu z kawałkami roślin wodnych. Pojemnik zabezpieczamy przed nagrzewaniem.

Tubifex jest mniejszy, stąd nie można go odcedzić sitem, wystarczy pozyskać muł wraz z rurecznikiem do pojemników, w których po zamieszaniu przyspieszamy rozkłady i zużycie tlenu, co zmusza do wypływania i zbrylania się osobników, które zbieramy tiulową gazą.

W Polsce stosowane są też przemysłowe metody pozyskiwania tubifexu i ochotek polegające na pompowaniu mułu bogatego w osobniki tych gatunków a następnie przewożenie do zaciemnianych osadników, gdzie po wielokrotnym cedzeniu stosuje się specjalne natryskiwanie oczyszczające.

Świeżo złowione ochotki lub tubifexy można przetrzymać wiele dni nawet ponad 2 tygodnie, wystarczy przechowywać w chłodzie (ok. 5 - 8 st.C ) i codziennie poddawać zabiegowi natryskiwania substratu, ( mech, wata, gazy itp.) na którym żyją.

Cenny bentos niezbędny na atrakcyjne wyprawy wędkarskie można szukać w rzeczkach i strumieniach. Larwy jętek, widelnice, chruściki, kiełże, larwy muchówek oraz mięczaki można znaleźć tam, gdzie dno jest wyścielone grubymi kamieniami, zatopionymi gałęziami, korzeniami. Odwracając otoczki kamienia, małe przedmioty wodne, można znaleźć wyśmienite przynęty na ryby.



 

CENNIKOCHRONA PRAW OSOBOWYCHREGULAMIN PORTALUREGULAMIN FORUM